على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
617
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بعدة ( bo'dat ) ا . ع . راى و حزم يق انه لذو بعدة . و مسافت . و بيگانگى . يق بيننا بعدة . بعده ( ba'dahu ) ع . پس از آن . بعديكما ( ba'daykom ) ع . پس از هر دوى شما . بعذارة ( be'z rat ) م . ع . بعذره بعذارة : حركت داد آن را و لرزانيد . بعر ( ba'r ) م . ع . بعر البعير و الشاة بعرا ( از باب فتح ) : پشكل انداخت شتر و گوسپند . و كذلك بعر الارنب . بعر ( ba'r ) ا . ع . فقر تمام . بعر ( baar ) م . ع . بعر الجمل بعرا ( از باب سمع ) : بعير شد آن جمل . بعر ( ba'r ) و ( baar ) ا . ع . پشكل . بعرة ( barat ) يكى ج . ابعار . بعران ( bor n ) و ( ber n ) ع . ج بعير ( bair ) . بعرة ( ba'rat ) ا ع خشم براى خدا . بعرة ( ba'rat ) و ( baarat ) ا . ع . واحد بعر ( ba'r ) و ( baar ) يعنى يك پشكل . بعرة ( baarat ) ا . ع . سر نره و حشفه . بعزقة ( ba'zaqat ) م . ع . بعزق الشيئ بعزقة : متفرق و پريشان كرد آن چيز را - لغة فى زعبقة . بعص ( ba's ) م . ع . لاغر شدن . و اضطراب كردن ( و الفعل من فتح ) . بعصوص ( bo'sus ) و ( baasus ) ص . ع . لاغر و حقير و ا . استخوان سرين . بعصوصة ( bo'susat ) ا . ع . جانورى كوچك سپيد و درخشان . بعض ( ba'z ) ا . ع . پارهاى از هر چيز . ج ابعاض . بعضة ( baezat ) ص . ع . پشهناك يق ارض بعضة و ليلة بعضة . بعضوضة ( bo'zuzat ) ا . ع . جانورى مانند . خنفساء . بعضى ( ba'zi ) و بعض ( ba'z ) و بعضا ( ba'z ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - چند . و چندى . و قدرى . و چندان . و بعضى اوقات : گاهى . و بعضى از اراضى : قسمتى از اراضى . و بعضى دون بعضى : نه همه و يك قسمت و بعضى كارها يعنى پارهاى از كارها . و يا يك كارى . بعط ( ba't ) م . ع . ذبح كردن . و غلو كردن در نادانى و كار زشت ( و الفعل من فتح ) . بعق ( ba'q ) م . ع . بعق الجمل بعقا ( از باب نصر ) : كشت شتر را . و بعق عن كذا : كشف كرد و ظاهر ساخت آن را . و بعق بعقا ( از باب فتح ) : آواز سخت كرد . و بعقت الناقة بجرتها : دفع كرد آن ماده شتر نشخوار خود را . و بعق البئر : كند چاه را . بعقط ( bo'qot ) ص . ع . كوتاه قامت . بعقوبا ( ba'qub ) ا خ . ع . نام دهى نزديك بغداد كه يعقوبيه نيز گويند . بعقوبيون ( ba'qubiyun ) ج ا خ . ع . جماعتى از محدثين . بعقوط ( bo'qut ) ص . ع . كوتاه قد . بعقوطة ( bo'qutat ) ا . ع . گلولهء سرگين گردانك . بعك ( ba'k ) م . ع . بعكه بالسيف بعكا ( از باب فتح و يا نصر ) : زد اطراف او را بشمشير . بعك ( baak ) ا . ع . ستبرى و كلفتى . و ورترنجيدگى جسم ( فعله كسمع ) . بعكزة ( ba'karat ) م . ع . بعكره بالسيف بعكرة : بريد آن را بشمشير . بعكن ( ba'kan ) ص . ع . دشوارگذار . بعكنة ( ba'kanat ) ص . ع . مؤنث بعكن يق رملة بعكنة : ريگ دشوارگذار . بعكوك ( bo'kuk ) ا . ع . سختى گرما . و بعكوك القوم : آثار فرود آمدن كه بعد از رفتن قوم باقى ماند . و بسيارى شتران و ازدحام آنها . و نيز بعكوك : ميانهء چيزى . بعكوكاء ( ba'kuk ' ) ا . ع . بدى . و شور و غوغا . بعكوكة ( bo'kukat ) ا . ع . بعكوكة الصيف و الشتاء : اجتماع گرماى تابستان و اجتماع سرماى زمستان . و بعكوكة الناس : مجتمع مردم . و نيز بعكوكة : گرما . بعكوكة ( bo'kukat ) و ( ba'kukat ) ا . ع . بعكوكة القوم : نشان فرود آمدن قوم كه بعد رفتن باقى ماند يا خاصهء از قوم يا جماعت ايشان و همچنين از شتران و بسيارى شتران و ازدحام آنها . و نيز بعكوكة : ميانهء چيزى . بعل ( ba'l ) ا . ع . زمين بلند كه بر آن دو سال يك بار باران بارد . و هر خرمابن و درخت و زراعتى كه از بيخ آب خورد بىآنكه آن را جوئى باشد يا از باران آب خورد . و پاره و رشوه كه بر آبيارى گيرند . و خرمابن نر . و خداوند و ملك چيزى يق من بعل هذه الناقة : كيست خداوند اين شتر . و گرانى عيال مرد منه قوله عليه السلام لمن بايعه على الجهاد : هل لك من بعل . و شوى . و زن و ا خ . بت قوم يونس . و نام پادشاهى . و شرف البعل : كوهى در راه حجاج شام . ج . بعال و بعول و بعولة ( bo'ulat ) . بعل ( baal ) م . ع . بعل بامره بعلا ( از باب سمع ) : متحير و ترسان گشت و بستوه آمد در چارهء كار خود . بعل ( bael ) ص . ع . كسى كه در چارهء كار متحير و ترسان باشد . بعلبك ( baalbakk ) و ( ba'labakk ) ا خ . ع . شهرى در شام كه تا دمشق 80 كيلومتر مسافت دارد و داراى 000 ر 8 نفر جمعيت است